over mensen, politiek.. en basket

Iemand tegen wil en dank in leven houden, is gruwelijk. Moet iemand van 93 jaar nu echt in hongerstaking gaan om te mogen sterven?

Om in aanmerking te komen voor euthanasie moet je lijden aan een ongeneeslijke ziekte die ondraaglijk lijden veroorzaakt. De wetgever wil voorkomen dat (oudere) mensen te snel grijpen naar levensbeëindiging als ze zich in een uitzichtloze situatie bevinden. Ouderen hebben recht op zoveel mogelijk ondersteuning om hen een betere levenskwaliteit te geven en te voorkomen dat ze levensmoe worden. Maar als die ondersteuning niet helpt en mensen desondanks volledig bij bewustzijn, herhaaldelijk én langdurig benadrukken dat ze willen sterven, mogen deze mensen niet aan hun lot worden overgelaten.

Het is mensonwaardig dat een vrouw van 93 jaar in hongerstaking moet gaan omdat ze volgens de wet niet zelf mag beslissen over haar levenseinde. Bovendien is het bijna krankzinnig dat ze ondertussen wel sondevoeding mag weigeren. Dus wat de samenleving nu eigenlijk zegt, is: je mag niet menswaardig sterven, maar je mag je wel laten uithongeren en zo een lange doodstrijd sterven.

De wet op euthanasie komt al tegemoet aan mensen met een ongeneeslijke ziekte die ondraaglijk lijden. Maar zeker nu mensen steeds langer leven, moeten we ook een menswaardig antwoord vinden voor mensen die in een gelijkaardige situatie zitten als Amelie van Esbeen; mensen die autonoom en wilsbekwaam een einde aan hun lijden willen maken. De overheid mag niet tussenkomen in de gezinssfeer als het over roken in de huiskamer gaat omwille van de privacy. Maar als het over het meest intiemste van een mens gaat, je eigen leven, heb je – zelfs als je wilsbekwaam bent en autonoom kan beslissen, niets te zeggen over je eigen leven?…

Ik vraag dat alle partijen samenzitten en een grondig debat hierover aangaan. Het probleem onder de mat vegen, is volgens mij geen optie. Want zij die weigeren het debat te heropenen, wat is hun alternatief? Dat steeds meer mensen wanhoopsdaden verrichten zoals hongerstakingen en polsen oversnijden?…

De jongste rapporten van de Hoge Raad van Financiën en van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) beschrijven een nachtmerriescenario voor de toekomst van onze sociale zekerheid, met dank aan premier Herman Van Rompuy en zijn voorganger Yves Leterme. De eerste wil na drie jaren non-beleid nog een jaar wachten alvorens in te grijpen. De tweede stelt voor te snoeien in de pensioenen. Belangrijke vraag is: hoeveel rapporten heeft de regering nog nodig heeft alvorens de boodschap doordringt? Het land is op weg naar een sociale catastrofe. Van Rompuy moet nu ingrijpen, niet volgend jaar.

De Hoge Raad en het IMF maken duidelijk dat de financiële toekomst van ons land er zo mogelijk nog slechter uitziet dan andere rapporten de voorbije maanden suggereerden. Het begrotingsbeleid ontspoort volledig en in plaats van reserves voor de toekomstige pensioenen op de bouwen slaat de federale regering nieuwe putten die de toekomstige generaties zullen moeten opvullen. België is opnieuw op weg om een schuldenland te worden.

Het is cynisch dan te moeten lezen dat premier Van Rompuy de koe bij de horens wil vatten. Deze meerderheid heeft al drie jaren geen beleid gevoerd. Het gevolg is dat België de strijd tegen de crisis met een budgettaire achterstand van meer dan twee miljard euro is begonnen. Ondanks die laksheid herhaalt de premier nu dat hij pas in 2010 wil ingrijpen. Dat betekent dat er nog eens een kostbaar halfjaar verloren gaat.

Wat we als sp.a altijd voorspeld hebben, wordt stilaan bittere waarheid. Door de begroting en een eerlijke inning van de belastingen te verwaarlozen, wordt alles in stelling gebracht voor een afbraakpolitiek van de sociale zekerheid. Wij waarschuwen iedereen die belang hecht aan een goede gezondheidszorg, degelijke pensioenen en het recht op een werkloosheidsuitkering: stop deze meerderheid, want er is een alternatief. Een regering die van de correcte inning van de belastingen echt een prioriteit maakt en die slim investeert in onze economie, kan de motor van het land wel degelijk draaiende houden en de toekomst van de volgende generaties verzekeren.

In februari 2008 besliste de regering met minister van Begroting Yves Leterme dat het basisbedrag voor de belastingsvrije som verhoogd zou worden voor de lage en middeninkomens. Een goede maatregel. Wat ze er maar heel stilletjes bij vertelde, was dat de belastingverlaging niet voor de gepensioneerden, werklozen, zieken en invaliden telde.

De beslissing luidde letterlijk: “Opdat het voordeel van de verhoging van het basisbedrag van de belastingvrije som enkel ten goede komt aan de actieven, worden de belastingverminderingen voor gepensioneerden, werklozen, zieken en invaliden verminderd ten belope van het belastingvoordeel dat genoten wordt ingevolge de verhoging van de belastingvrije som.”

Blijkbaar neemt deze regering niet alleen oneerlijke maatregelen, maar is ze ook niet eens in staat om die maatregelen correct uit te voeren. Eens te meer ging minister van Financiën Didier Reynders in de fout. Daardoor zullen duizenden gepensioneerden en werklozen met een laag inkomen honderden euro’s aan de fiscus moeten terugbetalen.

Dit kan niet, omdat de maatregel zelf niet verdedigbaar was en omdat deze mensen niet moeten opdraaien voor fouten van minister Reynders.

De regering plaatst deze mensen voor een voldongen feit. Maar het wordt tijd dat de mensen de regering voor een voldongen feit plaatsen. Als premier Van Rompuy voor de zoveelste keer blijft toelaten dat minister Reynders zwaar in de fout gaat, dan moet de regering maar op de blaren zitten. Ze moet deze mensen laten weten dat ze het geld niet moeten terugstorten.

De herstelwet. Het relanceplan van de regering. Gisteren werden eindelijk de teksten in het parlement goedgekeurd. Daar zitten ongetwijfeld goede dingen tussen. Denk maar aan de BTW-vrijstelling tot 50.000 euro in de bouw, de verhoging van de uitkering van mensen die vandaag technisch werkloos worden.

Maar het had méér kunnen zijn, méér moeten zijn. De zogenaamde schrootpremie, die de aankoop van een nieuwe milieuvriendelijke wagen en de inlevering van de oude vervuilende auto moet stimuleren, komt er niet! In andere landen blijkt dat die schrootpremie heeft geleid tot een stijgende autoverkoop; een serieuze duw in de rug voor de wankelende autosector. België wil dat dus niet. Gisteren heb ik in de Kamer geprobeerd om de premie toch nog goedgekeurd te krijgen. Maar het sp.a-voorstel werd door CD&V en Open VLD meteen weggestemd.

Wat de regering er wel extra aan toegevoegd heeft, is een uitstel van betaling van de belastingen voor de bedrijven. Dat werd zonder problemen goedgekeurd. Ook wij – sp.a – hebben dat mee goedgekeurd. Op een moment dat bedrijven het ingevolge de crisis moeilijk hebben, is het goed om ze even wat extra ademruimte te geven.

Maar!

Als we vinden dat bedrijven in moeilijkheden een uitstel van betaling van belastingen mogen krijgen, is het dan niet meer dan rechtvaardig dat we hetzelfde zouden doen voor al die gezinnen die het moeilijk hebben als gevolg van de crisis?? Elke dag is er wel een bedrijf dat de deuren moet sluiten, reorganiseert.

Dat betekent dat elke dag mensen hun job verliezen. Ook zij krijgen binnenkort hun jaarlijkse belastingsaanslag in de bus. Ook zij hebben het financieel moeilijk. Ook zij zouden dus toch wat ademruimte mogen krijgen om niet nog meer in de miserie te komen.

Logisch, toch? Eerlijk, toch?

Nee dus. Gisteren heeft sp.a in het parlement geprobeerd om ook een uitstel van betaling van belastingen gestemd te krijgen voor de gewone mensen, die slachtoffer zijn van de crisis. U raadt het al. Weggestemd door CD&V en Open VLD. Voor hen maakt de crisis blijkbaar enkel slachtoffers bij de bedrijven.

Voor ons – sp.a – moeten ook de mensen die te lijden hebben onder de crisis, de helpende hand aangereikt krijgen.

U mag kiezen. Helpen we iedereen die het moeilijk heeft? Of laten we sommige slachtoffers van de crisis aan hun lot over?

De Standaard zette het gisteren voor ons allemaal nog even op een rijtje. “Vlaming ondanks laag pensioen toch welvarend.” Want we hebben hier in België en in Vlaanderen de laagste wettelijke pensioenen van Europa. Een gemiddeld pensioen bedraagt hier amper net iets meer dan de helft van een gemiddeld inkomen. Maar tegelijk hebben veel mensen voor een appeltje voor de dorst gezorgd, wat extra spaarcenten, zodat ze toch van een mooie en rustige oude dag kunnen genieten.

En dus lijkt er niets aan de hand. Op het eerste gezicht dan toch. Want kijkt men even verder, dan moeten we toch erkennen dat dit allesbehalve eerlijk is.

Natuurlijk is het vanzelfsprekend dat de mensen die tijdens hun actieve leven iets opzij hebben gelegd daarvan ook ten volle moeten kunnen genieten, en dat zij die dat niet gedaan hebben het dus met iets minder moeten stellen. Dat spreekt voor zich. Dat is een keuze die we allemaal voor ons zelf moeten maken.

Maar wat niet eerlijk is en mij tegen de borst stuit, is dat sommigen onder ons die keuze zelfs niet hebben. Wie de pech heeft langdurig ziek te vallen, wie terechtkomt in een echtscheiding of wie als 50-plusser plots zijn werk verliest… wel, die heeft niet langer de mogelijkheid om te zorgen voor dat appeltje voor de dorst.

Ze hebben dus twee keer pech: een eerste keer tijdens hun actieve beroepsloopbaan en een tweede keer als ze op pensioen zijn. Zij zullen immers naast hun wettelijk pensioen geen extra spaarpotje hebben kunnen aanleggen. Velen van die onfortuinlijken belanden dan in de armoede.

Wel, dat is nu onrechtvaardig. En die groep van pechvogels blijkt jaar na jaar toe te nemen. Dus ook hier zullen we keuzes moeten maken.

Kiezen we voor een samenleving waar ieder voor zichzelf moet zorgen en waar de pechvogels dan maar in de armoede verdwijnen, of willen we een samenleving waar iedere gepensioneerde een voldoende hoog pensioen ontvangt om zo uit de armoede te blijven.

Voor míj is de keuze duidelijk: het wettelijk pensioen moet omhoog, gelijk aan het Europees gemiddelde.

Wat kiest u? Elk zorgt voor zich? Of samen zorgen we voor elkaar?